"BASIC" (Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code), 1960'ların başında, John Kemeny ve Thomas Kurtz tarafından, özellikle öğrencilerin ve başlangıç seviyesindeki programcıların bilgisayar programlamaya kolayca adapte olabilmesi için tasarlanmış bir programlama dilidir. BASIC, kolay öğrenilebilir ve kullanılabilir bir dil olarak geliştirilmiştir.
BASIC'in Temel Özellikleri:
Basitlik ve Öğrenme Kolaylığı:
BASIC, sözdizimi (syntax) açısından oldukça basittir. İngilizce kelimeler ve mantıksal yapılar kullanılarak yazılır, bu da dilin yeni başlayanlar için erişilebilir olmasını sağlar.
İlk Versiyonlar ve Yaygın Kullanımı:
İlk sürümü 1964 yılında Dartmouth College'da kullanılmaya başlandı. O zamanlar dilin amacı, üniversite öğrencilerine bilgisayar programlamayı öğretmekti. BASIC, özellikle kişisel bilgisayarların yaygınlaşmaya başladığı 1980'lerde büyük bir popülerlik kazandı.
Yüksek Seviye Dil:
BASIC, düşük seviyeli dillerin aksine, kullanıcıların doğrudan donanım üzerinde işlem yapmalarını gerektirmez. Bunun yerine, daha soyut düzeyde çalışarak programcıya kolaylık sağlar.
İçeriği ve Yapısı:
- Değişkenler ve Veri Türleri: BASIC, genellikle tam sayılar, ondalıklı sayılar ve metin (string) gibi temel veri türlerini kullanır.
- Kontrol Yapıları: IF, THEN, FOR, NEXT, GOTO, GOSUB gibi temel kontrol yapılarını içerir.
- Fonksiyonlar ve Alt Programlar: PRINT, INPUT gibi önceden tanımlı komutlarla çıktılar oluşturulabilir, kullanıcılardan veri girişi alınabilir.
Etkisi ve Evrimi:
- 1980'ler boyunca, çoğu kişisel bilgisayar, temel olarak BASIC dilini çalıştırabiliyordu. Örneğin, Commodore 64 ve Apple II gibi bilgisayarlar, yerleşik BASIC yorumlayıcılarıyla geliyordu.
- BASIC'in evrimi, farklı sürümlerinin ortaya çıkmasına neden oldu. Örneğin, Microsoft, QBasic ve Visual Basic gibi sürümleri geliştirdi. Visual Basic, özellikle görsel programlama ve Windows uygulamaları için oldukça popüler hale geldi.
Popülerleşen Alt Dalları:
- QBasic: Microsoft'un geliştirdiği bir BASIC yorumlayıcısıdır ve 1990'larda MS-DOS ile popülerdi.
- Visual Basic: Görsel programlamayı destekleyen bir dil olup, Microsoft Windows ortamında uygulama geliştirmeyi kolaylaştırmıştır.
- GWBASIC: Eski bilgisayarlarda, özellikle IBM PC'lerde kullanılan bir BASIC versiyonudur.
Basit Programlama Örneği:
Aşağıda BASIC dilinde yazılmış basit bir program örneği verilmiştir:
`basic
10 PRINT "Merhaba, Dünya!"
20 END
`
Bu program, ekrana "Merhaba, Dünya!" mesajını yazdıracaktır. Bu tür çok basit komutlar, dilin öğrenilmesini ve kullanılmasını son derece kolaylaştırır.
BASIC'in Önemi:
- Eğitimde Kullanımı: BASIC, özellikle programlamaya yeni başlayanlar için eğitimde geniş çapta kullanılmıştır. Hem lisans seviyesindeki öğrencilere hem de amatör programcılara yönelik çok sayıda eğitim materyali ve kaynak sunulmuştur.
- Kişisel Bilgisayar Devrimi: BASIC, kişisel bilgisayarlar için en yaygın programlama dili haline gelmiş ve birçoğu, ilk uygulamalarını bu dilde yazmıştır.
Sonraki Gelişim ve Azalan Popülarite:
- 1990'lar ve sonrasında, özellikle internetin yaygınlaşmasıyla birlikte, daha güçlü ve esnek diller (C++, Java, Python vb.) BASIC'in yerini almaya başladı. Bununla birlikte, BASIC'in bazı modern versiyonları, özellikle küçük uygulamalar ve basit yazılım geliştirme için hâlâ kullanılmaktadır.
Sonuç:
BASIC, bilgisayar programlamanın temellerini öğrenmek isteyenler için tasarlanmış, basit ve erişilebilir bir dil olmuştur. Zaman içinde daha gelişmiş sürümleri ortaya çıkmış olsa da, BASIC'in eğitimsel katkıları ve kişisel bilgisayarların ilk dönemdeki rolü, bilgisayar biliminin gelişiminde önemli bir yer tutar.